Al 20 jaar bouwen we samen met 167.000 Noorderlingen én honderden onderzoekers een unieke schat van data. Ons doel: Meer gezonde jaren dankzij meer kennis over ziekte en gezondheid.
In deze audiovisuele Tijdreis van Generaties reis je van het verleden, via het heden naar de toekomst van van Lifelines in 2046.
2006 — 2022
Generatie Hyvessmartphone Game of ThronesPokémon GOCOVID-19
In 2004 startte prof. dr. Bruce Wolffenbuttel binnen het UMCG met de project LifeLines (toen nog met 2 hoofdletters). Zijn doel was om meer onderzoek mogelijk te maken naar waarom de ene mens ziek wordt en een ander niet.
De zoektocht startte naar deelnemers, mét succes: Lifelines start met ruim 167.000 deelnemers uit Drenthe, Friesland en Groningen!
Van: Maris-Smit, E
Verzonden: dinsdag 3 oktober 2006 20:17
Aan: Neperus, C; Wolffenbuttel, BHR
Onderwerp: SNITS
Op 6 november 2006 werd de eerste Lifelines-deelnemer ontvangen in Sneek. Na de eerste honderd deelnemers meldde ook Arno Brok, destijds burgemeester van Sneek, zich als Lifelines-deelnemer.
Geschreven naar aanleiding van het artikel ‘UMCG gaat 165.000 mensen volgen’ (11 januari 2006, Dagblad van het Noorden)
Jan-Jaap Reinders
De eerste wetenschappelijke publicatie met Lifelines-data is een feit! Onderzoekers van de Rijksuniversiteit Groningen en het UMCG Pauline Brummelman, Janneke Koerts en André van Beek publiceren hun onderzoek naar het cognitief functioneren na behandeling van een goedaardige hypofysetumor.
Op 16 juli 2012 hield de Wetenschappelijke Adviesraad (SAC) haar eerste vergadering.
Maagzuurremmers beïnvloeden de darmflora, zo blijkt uit onderzoek van hoogleraar maag-darm-leverziekten Rinse Weersma en arts-onderzoeker Floris Imhann van het UMCG.
Op 19 september 2012 werd Yannicken Vierveijzer (rechts) als 100.000e Lifelines-deelnemer ontvangen, ze komt in het nieuws en krijgt een verrassingspakket. Ze was toen 12 jaar oud!
Een onderzoeksgroep onder leiding van hoogleraren Cisca Wijmenga (Genetica) en Rinse Weersma van het UMCG start met een grootschalig onderzoek naar de darmflora. Daarvoor starten ze met het onderzoeken van de ontlasting van 10.000 LifeLines-deelnemers.
De betrokkenheid van deelnemers is onmisbaar. Daarom wordt de Deelnemer Advies Raad in het leven geroepen (DAR). Op 28 juli 2016 hebben zij hun eerste vergadering.
Met het ImaLife-onderzoek wil Rozemarijn Vliegenthart (UMCG) en haar team de vroegste signalen van hart- en vaatziekten, longkanker en COPD te achterhalen. Deze ziekten worden bij elkaar ook wel de BIG-3 genoemd en zijn in Nederland de voornaamste oorzaak van overlijden.
In 2017 kopte Dagblad van het Noorden: ‘Lifelines op sterven na dood’, een bericht dat ons jarenlang volgt door deelnemers en andere inwoners van Noord-Nederland. Gelukkig is er in 2018 goed nieuws: Lifelines kan starten met de volgende onderzoeksronde!
De derde onderzoeksronde is gestart! Lifelines gaat samenwerken met Certe voor het verzamelen van lichaamsmaterialen.
In 2019 verhuist het hoofdkantoor van Lifelines van Groningen naar Roden! In de oude Health Hub Roden zitten de medewerkers eindelijk weer bovengronds.
In 2020 werd de wereld getroffen door de coronapandemie die grote impact had op ons leven, werk en gezondheid. Een periode met verschillende overheidsmaatregelen, wat ook Lifelines dwong om keuzes te maken om waar mogelijk in deze unieke tijdsperiode data en samples te verzamelen en tegelijkertijd deelnemers en medewerkers geen onnodig risico te laten lopen.
Foto: Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, CC0, via Wikimedia Commons
Al snel na de start van de coronacrisis, nemen Lude Franke, Jochen Mierau, Cisca Wijmenga en Marike Boezen (1966-2021) het initiatief om belangrijk onderzoek te doen naar het ontstaan en de impact van corona. Het UMCG, de Rijksuniversiteit Groningen, Aletta Jacobs School of Public Health zetten samen met Lifelines in een recordtijd een onderzoek op onder de naam het Lifelines Corona Onderzoek. Tussen 2020 en 2022 ontvangen Lifelines-deelnemers 31 vragenlijsten. In totaal zorgen onze deelnemers voor ruim 1 miljoen ingevulde vragenlijsten!
Inzicht in de coronadata kan je nog steeds vinden op www.coronabarometer.nl.
“Zonder Lifelines had ik hier niet meer gezeten”, vertelt Linda (48) thuis in Drachten. Bij haar werd ontdekt dat haar hart nog maar voor 18% pompte.
Prof. dr. Judith Rosmalen gebruikt Lifelines-data én de vele vragenlijsten die tijdens de coronapandemie werden ingevuld door deelnemers. Hiermee onderzoekt ze onder andere de oorzaak en impact van Long-COVID19.
Deelnemer Klaske komt dankzij Lifelines achter een afwijking in haar longen. Na goed hersteld te zijn, besluit ze haar geluk te delen en gaat ze voor Grannies2Grannies naar Oeganda.
Joop (88) ontdekte via Lifelines dat hij niercelkanker had. “Wat dat betreft heb ik mijn leven aan Lifelines te danken”.
2023 — 2026
Generatie Squid Game OzempicChatGPTpadelfatbikes
De vierde onderzoeksronde is gestart. Hetzelfde, maar dan anders. We starten met zelfmetingen op de onderzoekslocaties. De zelfmeting van lengte en gewicht is de eerste. Deelnemers gaan op een apparaat staan waarna automatisch hun lengte en gewicht wordt gemeten. Betrouwbaar en gemakkelijk!
Meer dan 30 Lifelines-deelnemers, verspreid over vijf prachtige locaties in Noord-Nederland. Voor fotograaf Marieke Kijk in de Vegte kwamen ze in matching outfits voor een unieke fotocampagne: ‘Ontdek het met Lifelines.’
In deze reeks zie je groepen mensen die op het eerste gezicht niets met elkaar gemeen hebben, maar als je goed genoeg kijkt, delen ze een aantal eigenschappen.
Radboud UMC start samen met Lifelines het grootste beweegonderzoek van Nederland: Alle deelnemers worden deze onderzoeksronde een beweegmeter aangeboden om te dragen op hun bovenbeen en sommigen ook als horloge om hun pols. Ze dragen die beweegmeter 8 dagen, dag en nacht.
We hebben nu zo’n 8 miljoen buisjes bloed in de Lifestore opgeslagen. Het verzamelde bloed maakt een hele reis: van deelnemer, naar lab, naar vriezer, naar onderzoeker.
Bij Cisca (75) werd een zeldzame bloedziekte geconstateerd, polycythemia vera. “Je denkt: dit gebeurt alleen bij de buren, maar de buren hebben ook buren.”
Sinds 2023 organiseren we jaarlijks het Lifelines Research Community Event, waarbij we onderzoekers die met Lifelines-data werken in contact brengen met elkaar. Om te horen welke plannen Lifelines heeft en hoe ze van elkaar kunnen leren in het werken met grote real-life datasets.
Prof. dr. Debbie van Baarle gebruikt in haar onderzoek al jaren Lifelines-data. Sinds 2025 is ze Wetenschappelijk directeur van Lifelines.
Baukje Boertien start in mei 2026 als Algemeen directeur van Lifelines.
We starten dit jaar een nieuw onderzoek naar gehoorschade. Onze leefomgeving is veranderd. Blootstelling aan lawaai is toegenomen. Kennis over gehoorverlies is belangrijk om zo gehoorschade te voorkomen, te beginnen bij jongeren. Daarom worden in 2026 jongere deelnemers tussen 10 en 34 jaar gevraagd om bij het UMCG drie gehoortesten te doen en een vragenlijst in te vullen. Dit onderzoek is een initiatief van UMCG, VeiligheidNL, Amsterdam UMC en Erasmus UMC.
2027 - 2046
Generatie marsreizendigitale tweelingenAI-popsterrenkweekvleesEuropese Spoorwegen
We blijven innoveren en zoeken naar nieuwe onderzoeksmethodes. De eerstvolgende zelfmetingen: de longfunctie of zelfs het ECG?
Vragen van de toekomst
Gaat het ons lukken? Worden we gezond 100 jaar? Komt er een medicijn tegen Alzheimer? Wordt de druk op de zorg minder, omdat er meer aandacht is voor preventie?
Prof. dr. Jochen Mierau heeft een duidelijke missie: gezondheid is een publiek goed. Iets waar we ons samen voor in moeten zetten én wat voor iedereen moet verbeteren. Niet het individu moet gezonder worden, maar de maatschappij als geheel.
Lifelines gaat een nieuwe generatie deelnemers uitnodigen. Wie, wanneer en hoe? Dat houden we nog éven geheim.
Hilde Laeremans, teamleider van het lab bij Lifelines.
Deelnemers blijven onmisbaar in de toekomst en dus ook de DAR. “Ik hoop dat over 20 jaar, dat niet alleen maar de technologische methodes van onderzoek verder gevorderd zijn, maar dat we ook manieren hebben gevonden waarop we aandacht kunnen geven aan datgene wat bijna niet te meten is. Zoals de natuur om ons heen en de relaties die je hebt met mensen. Want daar worden we ook met z 'n allen gezonder en gelukkiger van”, vertelt DAR-lid Isabelle.
Tess doet mee aan Lifelines omdat haar moeder haar opgaf als deelnemer. “Samen met de familie zijn we dit project gestart.” Ze vind het fijn om af en toe een gezondheidscheck te krijgen en bij te dragen aan gezondheidsonderzoek. “Ik hoop dat we dankzij Lifelines meer te weten komen over onze gezondheid en hoe we kunnen verbeteren.”
“Ontwikkelingen op het gebied van AI, robotica, klimaat, maar ook geopolitieke veranderingen, gaan allemaal onze gezondheid en onze maatschappij beïnvloeden.”
“Daarom is het zo waardevol om mensen en verschillende generaties te kunnen volgen, zodat we kunnen ontdekken hoe onze omgeving invloed op ons heeft”, vertelt prof. Melinda Mills, onderzoeker aan Oxford University en SAC-lid bij Lifelines.
Drie generaties Lifelines-deelnemers op beeld, met de vierde onderweg!
“Het is alle hens aan dek”, vertelt Aleid Brouwer, Bijzonder Hoogleraar Brede Welvaart en onderzoeker bij CMO STAMM.
Prof. dr. Wiro Niessen, decaan bij het UMCG, vertelt over hoe Lifelines kan bijdragen aan een écht verandering in hoe we denken over gezondheid: van behandelen van ziekte naar het voorkomen van ziekte.
